فهرست مطالب
دیابت، جزو آن دسته از بیمارهایی به حساب میآید که میتواند تاثیرات متعددی را بر روی بدن داشته باشد؛از شایعترین و مهمترینِ این تاثیرات، مشکلات پوستی است. عواملی نظیر اختلال در گردش خون، کاهش توانایی بدن برای مقابله با عفونتها و همچنین تغییرات قند خون، در نهایت میتواند به بروز انواع مشکلات پوستی منجر شود. آشنایی با شايعترين عوارض پوستی دیابت و مراقبتهای لازم، کمک قابل توجهی به حفظ سلامت پوست و پیشگیری از عوارض جدیتر میکند. با ما همراه باشید تا در ادامه این عوارض را شناخته و با روشهای کنترل و درمان آنها آشنا شویم.
عوارض پوستی دیابت چیست؟
قند خون بالا یا آسیب به عروق خونی و اعصاب را میتوان به عنوان علت اصلی بروز عوارض پوستی دیابت، معرفی کرد. این عوارض معمولا به صورت خشکی و ترک پوست، عفونتهای قارچی و باکتریایی، لکههای قهوهای روی پوست (معروف به درماتوپاتی دیابتی) و زخمهایی که دیر بهبود مییابند، ظاهر میشوند.
علاوه بر این مشکلات دیگری مثل ضخیم شدن پوست، تاولهای دیابتی و همچنین تغییر رنگ پوست نیز از دیگر عوارضِ این مشکلات محسوب میشوند. توجه داشته باشید که بیماری دیابت باعث کاهش جریان خون و همچنین کاهش عملکرد سیستم ایمنی میشود، در نتیجه افراد مبتلا به دیابت بیشتر از افراد معمولی در معرض مشکلات پوستی قرار دارند.
شایع ترین عوارض پوستی دیابت
همانطور که پیشتر نیز به آن اشاره کردیم دیابت میتواند موجب بروز عوارض مختلفی بر روی پوست شود. با ما همراه باشید تا در ادامه چند نمونه از شایع ترین عوارض پوستی دیابت را مورد بررسی قرار دهیم.
1: آکانتوز نیگریکنس
یکی از شایعترین عوارض پوستی دیابت، آکانتوز نیگریکنس است که به تیرگی و ضخیم شدن پوست، اللخصوص در نواحی چیندار مثل پشت گردن، زیر بغل و همچنین کشاله ران منجر میشود.
خوب است بدانید که این تغییرات پوستی معمولاً خبر از مقاومت به انسولین داده و اغلب در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا افرادی که در معرض خطر دیابت هستند، مشاهده میشوند. در برخی مواقع پوست ممکن است به صورت براق و مخملی به نظر رسیده و گاهی هم احساس خارش داشته باشد.
2: تاولهای دیابتی
تاولهای دیابتی جزو آن دسته از عوارض دیابتی هستند که به ندرت رخ داده و معمولاً بدون درد هستند. این تاولها بهصورت ناگهانی روی دستها، پاها و گاهی انگشتان ظاهر میشوند و به تاولهای ناشی از سوختگی نیز شباهت بسیاری دارند. علت اصلی ظهور تاولهای دیابتی، بالا رفتن سطح قند خون بوده و به درمان خاصی هم نیاز ندارند، اما توجه داشته باشید که کنترل مناسب دیابت میتواند تا حد قابل توجهی از بروز آنها جلوگیری نماید.
3: عفونتهای قارچی
افراد مبتلا به دیابت باید بدانند که بیشتر از افراد معمولی در معرض عفونتهای قارچی قرار دارند؛ این عارضه میتواند پوست را تحت تأثیر قرار دهد.
به طور کلی عفونتهای قارچی اغلب توسط گونهای از قارچ به نام “کاندیدا” ایجاد شده و بهصورت قرمزی، خارش و همچنین ترکهای پوستی در نواحی گرم و مرطوب نظیر زیر سینهها، کشاله ران، زیر بغل و… دیده میشوند. علاوه برحفظ بهداشت پوست، با استفاده از داروهای ضد قارچ نیز میتوان تا حد بسیاری از بروز این عفونتها جلوگیری و یا آنها را کنترل کرد.
4: لکهای ساق پا
یکی دیگر از شایعترین عوارض پوستی دیابت، لکههای ساق پا یا درموپاتی دیابتی است که معمولاً در ناحیه ساق پا و به صورت لکههای قهوهای و دایرهای شکل ظاهر میشود. علت بروز این لکهها در واقع تغییرات عروقی و آسیب به عروق خونی کوچک بوده و معمولا در افرادی که دیابت طولانیمدت دارند، دیده میشوند. این لکهها عموماً بدون درد بوده و به درمان خاصی هم نیاز ندارند.
5: ضخیم شدن پوست
ضخیم شدن پوست در واقع یکی از عوارض رایج و شایع دیابت است که معمولاً روی دستها، انگشتان و گاهی پاهای افراد دیابتی مشاهده میشود. این عارضه همانطور که از نامش نیز پیداست، باعث سفت و ضخیم شدن پوست، محدودیت حرکت انگشتان و همچنین کاهش انعطافپذیری آنها میشود. علاوه بر کنترل بهتر قند خون که برای کاهش این عارضه بسیار اهمیت دارد، میتوانید با استفاده از مرطوبکنندهها و همچنین کمک گرفتن از پرستار در منزل نیز موجب کاهش این عارضه شوید.
6: گزانتومای اراپتیو
گزانتومای اراپتیو یکی دیگر از شایع ترین عوارض پوستی دیابت به حساب میآید که با برجستگیهای زردرنگ و دردناک روی پوست، اللخصوص در پشت دستها، پاها و باسن و یا با کبودی های بدن ظاهر میشود. افرادی که دیابت و کلسترول بالا دارند، بیشتر مستعد ابتلا به این عارضه هستند. توجه داشته باشید که این برجستگیها با کنترل قند خون و سطح چربیها، کاهش چشمگیری خواهند داشت.
7: سفت و ضخیم شدن پشت گردن و کتف
از دیگر عارضههایی که میتوان آن را در دسته شایعترین عوارض پوستی دیابت قرار داد، سفت و ضخیم شدن پوست پشت گردن و کتف است که باعث محدود شدن حرکت مفاصل میشود. البته لازم به ذکر است که در مواردی این حالت موجب خم شدن انگشتان دست میشود که به آن «دست دیابتی» نیز میگویند.
برای پیشگیری از بروز چنین مشکلاتی توصیه میشود که حتما سطح قند خون خود را کنترل نمایید.
8-زخمهای دیابتی
کاهش جریان خون و آسیب به اعصاب محیطی دلایل اصلی بروز زخمهای دیابتی بهویژه در پاها هستند. این زخمها معمولا عفونت میکنند، چرا که فرد در هنگام بروز دردی را احساس نمیکند، در نتیجه به موقع تشخیص داده نمیشوند. از مهمترین مواردی که از بروز زخمهای دیابتی جلوگیری میکنند، شامل : کنترل دقیق قند خون، مراقبتهای مناسب از پاها و پیشگیری از آسیب میشود.
نکته :اغلب موارد مشاهده میشود که این عارضه با علائم کبد چرب اشتباه گرفته شود، پس تشخیص درست آن بسیار اهمیت دارد.
روشهای کنترل و درمان عوارض پوستی دیابت
همانطور که گفته شد: دیابت میتواند مشکلات مختلف پوستی مانند خشکی و ترک پوست گرفته تا عفونتهای قارچی و باکتریایی را به دنبال داشته باشد. در برخی موارد حتی بیماری های چشمی ناشی از دیابت هم ممکن است رخ دهند. کنترل این عارضهها بسیار مهم بوده و به انجام ویژهی بهداشت پوست و انجام اقدامات پیشگیرانه نیاز دارد. در ادامه مهمترین روشهای کنترل و مدیریت عوارض پوستی ناشی از دیابت را به شما عزیزان معرفی خواهیم کرد.
کنترل قند خون
کنترل دقیق قند خون بسیار مهم بوده و به عنوان مهمترین عامل در پیشگیری از عوارض پوستی دیابت، شناخته میشود. سطح بالای قند خون میتواند عوارضی نظیر خشکی پوست، کاهش توانایی پوست در مقابله با عفونتها و همچنین ایجاد مشکلاتی مانند تاول و زخم را به دنبال داشته باشد.به طور کلی میتوان گفت که نگهداشتن قند خون در محدودهی هدف تعیین شده توسط پزشک، کمک قابل توجهی به کاهش عوارض پوستی میکند.
ورزش
ورزش یکی دیگر از روشهای مهم و همچنین مؤثر برای کنترل قند خون و پیشگیری از عوارض دیابت به شمار میرود. از مهمترین مزایای ورزش میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
1-کاهش مقاومت به انسولین: انجام فعالیتهای بدنی نظیر پیادهروی، دویدن و… به سلولهای بدن کمک میکند که به انسولین بهتر پاسخ داده و در نتیجه قند خون را کاهش دهند.
2-حفظ وزن مناسب: کاهش یا حفظ وزن مناسب کمک قابل توجهی به کنترل قند خون و کاهش خطر ابتلا به عوارض قلبی و عروقی مانند آریتمی قلبی میکند.
3-بهبود گردش خون: ورزش جریان خون و بهبود سلامت عروق را افزایش داده و در نتیجه از آسیبهای ناشی از دیابت به عروق کوچک (مانند آسیب به کلیهها و چشمها) جلوگیری میکند.
تغذیه مناسب
رژیم غذایی متعادل میتواند علاوه بر کنترل سطح قند خون، از بروز عوارض پوستی دیابت نیز جلوگیری کند.
مصرف کربوهیدراتهای پیچیده مانند سبزیجات، غلات کامل و میوههای کم قند، مصرف پروتئینهای با کیفیت و کمچرب مثل ماهی، مرغ بدون پوست و حبوبات، کنترل و کاهش مصرف نمک و شکر و همچنین کاهش مصرف چربیهای اشباع و ترانس میتواند قند خون را به بهترین نحو ممکن کنترل نماید.
مرطوبسازی پوست
خشکی پوست در واقع از جمله مشکلات رایج در بیماران مبتلا به دیابت است که منجر به خارش، ترک و حتی عفونت میشود. توصیه میشود که این افراد برای مرطوب ماندن پوستشان به صورت مرتب بهویژه پس از استحمام و شستشو از مرطوبکنندههای مناسب برای پوستهای حساس، استفاده نمایند. توجه داشته باشید که از مصرف مرطوبکنندههایی که حاوی عطرهای قوی و مواد شیمیایی هستند، خودداری کنید؛ زیرا باعث تحریک پوست میشوند.
حفظ بهداشت پوست
افراد مبتلا به دیابت باید بدانند که علاوه بر رعایت بهداشت پوست، شستشوی منظم نواحی مستعد عفونت، مانند زیر بغل و کشاله ران نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. برای انجام این کار بهتر است که از صابونهای ملایم استفاده شود و پس از شستشو نیز پوست کاملا خشک شود تا قارچها و باکتریها دیگر نتوانند رشد کنند. علاوه بر این مراقبت از هرگونه بریدگی، خراش یا زخم نیز بسیار حائز اهمیت است، زیرا افراد دیابتی به دلیل کاهش حس عصبی، کمتر متوجه این آسیبها میشوند.
پوشیدن لباسهای مناسب
یکی از مهمترین روشهای کنترل عوارض پوستی ناشی از دیابت، پوشیدن لباسهای نخی و سبک است؛ زیرا علاوه بر اینکه به پوست اجازه تنفس میدهد، میتواند از عرقسوز شدن و تحریک پوست هم جلوگیری کند. توصیه میشود که افراد دیابتی از پوشیدن لباسهای تنگ و جنس مصنوعی پرهیز کنند، زیرا باعث تحریک و افزایش خطر عفونتهای قارچی میشوند.
کلام آخر
ما در این مقاله سعی کردیم تا اطلاعات جامع و کاملی را در مورد شایع ترین عوارض پوستی دیابت و همچنين روشهای کنترل آنها به شما عزیزان ارائه دهیم، امیدواریم که مطالب این مقاله برای شما مفید بوده باشد. با مراجعه به سایت پیام دیابت میتوانید بهترین و باکیفیت ترین محصولات مرتبط با دیابت از جمله سنسور پایش مداوم قند خون را خریداری کرده و از مزایایی آنها بهره ببرید. در ضمن کارشناسان ما در سایت، آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان هستند،پس یا خیال راحت ابتدا در مورد محصول مورد نظرتان پرس و جو کنید، سپس خریدتان را ثبت نمایید.
تشکر از حُسن انتخاب شما
سوالات متداول
1-دیابت چگونه میتواند بر پوست تاثیر بگذارد؟
دیابت با ایجاد گردش خون ضعیف، آسیب به اعصاب و همچنین تضعیف سیستم ایمنی باعث بروز عوارض پوستی میشود.
2-شایعترین عوارض پوستی دیابت کدام است؟
بر خی از شایعترین مشکلات پوستی دیابت شامل درماتیت دیابتی، لکههای تیره پوستی (آکانتوزیس نیگریکانس)، عفونتهای قارچی و همچنین بروز تاولهای دیابتی (بولوس دیابتیک) میشود.
3- قند خون بالا روی پوست چه علائمی دارد؟
ازعلائم قند خون بالا روی پوست میتوان خشکی و خارش،عفونتهای مکرر، تیره شدن پوست در نواحی چینها، لکههای قهوهای روی ساق پا، زخمهای دیر التیامیابنده و تاولهای دیابتی را نام برد.
